"Şeylerin interneti"nde Türkiye, Hollanda'nın yanında, AB ortalamasının gerisinde

"Şeylerin interneti" teknolojilerinin en yoğun kullanıldığı alan, binaları güvence altına almak için kullanılan güvenlik kameraları (%72). Akıllı sayaçlar ve akıllı ışıklar (%30) ve ekipmanların gerçek zamanlı olarak durumunu takip etmek isteyenler ve böylece duruma göre ekipmanlarını bakıma almak isteyenler (%24) takip ediyor.

Yaşam 11.06.2022, 14:00 11.06.2022, 15:28
"Şeylerin interneti"nde Türkiye, Hollanda'nın yanında, AB ortalamasının gerisinde

ÖZEL HABER - Onur Metin

Avrupa Birliği'ndeki (AB) işletmelerde "Şeylerin İnterneti" ya da "Nesnelerin İnterneti" cihazlarının ve sistemlerinin kullanımına ilişkin son istatistikler kamuoyuyla paylaşıldı. "Şeylerin İnterneti" kullanan kurumların incelendiği rapora göre, Türkiye bu konuda 6 AB ülkesinden daha ileride, 19 AB ülkesinin gerisinde yer alıyor. Raporda 10 çalışandan fazla kişinin çalıştığı kurumlar ele alındı.

Akıllı sayaçlar, akıllı termostatlar (ısı düzenleyicileri), internet üzerinden kontrol edilebilen lambalar - ışıklar, alarm sistemleri, duman dedektörleri, merkezi bir sisteme bağlı çalışan kapı kilitleri, merkezi bir noktadan kontrol edilebilen radyo frekansı sistemleri, kameralar gibi teknolojiler çeşitli Şeylerin İnterneti ürünleri olarak kabul edilirken, Türkiye çapında birçok işletme de artık böyle teknolojileri kullanır durumda. Bu teknolojilerin ortak özelliği, tümünün internet üzerinden kontrol edilebilmesi, robot yazılımlar sayesinde otomatik olarak programlanabilmesi. Gazeteci Onur Metin, bu haberde "Şeylerin İnterneti" (Şİ) ya da "Nesnelerin İnterneti" olarak bahsedilen konuda, rapora göre tüm dünyadaki ve Türkiye'deki işletmelerin genel durumlarını inceledi.

İşletmeler, birbirlerine bağlı cihazları ve sistemleri kullanırken, kendilerini güvence altına almayı, enerji tüketimini optimize etmeyi, üretim ve lojistiği düzene sokmayı, müşteri hizmetlerini desteklemeyi ve makinelerin ve araçların bakımlarını iyileştirme gibi çeşitli amaçlar güdüyorlar.

Bütün Avrupa Birliği'nde bu araçları kullanan işletmelerin oranı, (10 kişiden fazla çalışanı olanlar ve dışarıya iş yapanlar arasında) %29 olarak açıklandı. Türkiye'de bu oran %21. Avusturya'da %51, Slovenya'da %49, İsveç ve Finlandiya'da %40, Almanya'da %36, İrlanda'da %34 olan bu araçların en az birini kullanan şirketler, Türkiye ve Hollanda'da %21, Danimarka'da %20, Polonya'da %19, Estonya'da %17, Bulgaristan'da %15 ve Romanya'da %11 oldu. AB üyesi olmayan Cezayir'de %35, Türkiye'de %21, Sırbistan'da %20 ve Makedonya'da, 10 personelden fazla çalışanı olan şirketlerin %17'si bu sistemleri kullanıyor.

EN YOĞUN KULLANIM GÜVENLİK İÇİN

"Şeylerin interneti" teknolojilerinin en yoğun kullanıldığı alan, binaları güvence altına almak için kullanılan güvenlik kameraları. Güvenlik kameralarını işletmelerin %72'si kullanıyor. Bunu akıllı sayaçlar ve akıllı ışıklar (%30)ve ekipmanların gerçek zamanlı olarak durumunu takip etmek isteyenler ve böylece duruma göre ekipmanlarını bakıma almak isteyenler (%24) kullandı.

ŞEYLERİN İNTERNETİ KULLANIMI NE DÜZEYDE?

AB'ye baktığımızda; Avusturya'daki işletmelerin yarısından fazlası (%51) 2021'de Şİ cihazlarını veya sistemlerini kullandı. Hemen arkasında Slovenya (%49), Finlandiya ve İsveç (her ikisi de %40) vardı. Bununla birlikte, Şİ kullanımı diğer AB üyesi devletlerde o kadar yaygın değil: Polonya (%19), Estonya (%17), Bulgaristan (%15) ve Romanya'daki (%11) işletmeler arasında sınırlı sayıda firma bu cihazları ya da sistemleri kullandı.

Bina güvenliği konusunda Kıbrıs ilk sırada. Kıbrıs'ta işletmelerin %96'sında uzaktan kontrollü, internete bağlı, duman dedektörleri, kapı kilitleri veya güvenlik kameraları var. Türkiye'nin bu konudaki kullanım oranı %82. AB ortalasmo %71'ken, en düşük kullanım da %51 ile Sırbistan'da.

Enerji tüketimini yönetmek için, akıllı sistemleri kullanan Türkiyeli işletmecilerin oranı ise %36. Türkiye bu konuda AB içi ve dışı, sıralanan ülkeler arasında 8. sırada. Malum, enerji pahalı!

KÜÇÜK İŞLETMELER ve BÜYÜK İŞLETMELERDE FARK NASIL?

Bir işletmenin büyüklüğüne bağlı olarak, Şİ kullanımında önemli farklılıklar var. 2021'de küçük işletmelerin dörtte birinden biraz fazlası (%26) Şİ'yi kullanırken, büyük işletmeler bunu neredeyse iki katı (%48) kullandı. Orta ölçekli işletmelerde yaklaşık her 5 işletmeden 2'si (%37) Şİ kullandı. Büyük işletmelerin daha çok otomasyona ve internete bağlı çalıştıklarını söyleyebiliriz.

FARKLI SEKTÖRLERE GÖRE KULLANIM

Farklı ekonomik sektörlerde Şİ kullanımı, birbirinden farklıdır. Rapora göre, elektrik, gaz, buhar, iklimlendirme ve su temini sektöründeki işletmelerin yaklaşık %46'sı birbirine bağlı cihaz ve sistemler kullandığını bildirmiş. Şİ, konaklama sektöründeki (%36) ve bilgi ve iletişim sektöründeki (%34) işletmelerin üçte birinden fazlasında da kullanıldı. En düşük Şİ kullanım oranları, idari ve destek hizmet faaliyetlerinde (%24) ve mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetlerde (%25) yer aldı.

Şİ KULLANIMININ AMACI NE?

İşletmelerde Şİ, iş süreçlerini iyileştirmek, maliyetleri azaltmak veya verimliliği artırmak için farklı amaçlarla kullanılmaktadır. 2021'de Şİ kullanan işletmelerin neredeyse dörtte üçü, tesislerinin güvenliğini sağlamak için Şİ kullandılar (%72). Güvenlik Şİ cihazlarının kullanımı hem küçük hem de büyük kuruluşlar için aynıydı (her biri %72).

Şİ kullanan işletmelerin yaklaşık üçte biri için (%30) amaç, tesislerinde enerji tüketimini yönetmekti (ör. akıllı sayaçlar, akıllı termostatlar veya akıllı ışıklar). Bu, büyük işletmelerde (%56) küçük işletmelere (%26) göre daha yaygın. Benzer şekilde, küçük işletmelerle karşılaştırıldığında, duruma dayalı bakım (büyük işletmeler için %44 ve küçük işletmeler için %22) veya üretim süreçleri (büyük işletmeler için %36 ve küçük işletmeler için %15) gibi kullanım oranları büyük işletmelerde, küçük işletmelerden iki kat daha yüksek oldu.

2021'de, tüm ekonomik sektörlerdeki işletmeler arasında Şİ kullanmanın temel amacı, tesislerini güvende tutmak oldu. Bu tip "güvenlik" amaçlı kullanım, perakende ticaret sektöründe %79'dan nakliye ve depolama sektöründe %61 oldu.

Enerji tüketimini yönetmek için kullanılan Şİ cihazları, çoğunlukla konaklama sektöründeki (%48) ve gayrimenkul faaliyetlerindeki (%45) işletmeler tarafından kullanıldı. Üretim süreçlerinde Şİ kullanımı en yüksek elektrik, gaz, buhar, iklimlendirme ve su temini sektöründe (%34) ve imalat sektöründe (%32) oldu. Lojistik yönetimi için Şİ cihazları en çok nakliye ve depolama sektöründe kullanıldı (%61). Makinelerin veya araçların duruma dayalı bakımı için Şİ en çok elektrik, gaz, buhar, iklimlendirme ve su temini sektöründe kullanıldı (%41). Ayrıca konaklama sektöründeki işletmelerin %22'si müşteri hizmetleri için (müşteri etkinliğini izlemek veya kişiselleştirilmiş alışveriş sunmak için) birbirine bağlı cihazlar kullandı.

ŞEYLERİN İNTERNETİ NEDİR?

"Şeylerin İnterneti" (Şİ) ya da başka bir kullanımıyla "Nesnelerin İnterneti"; birbirine bağlı - veya "akıllı" - cihaz veya sistemlerden oluşan bir ağı ifade eder. Sensörler, yazılımlar ve diğer teknolojiler, diğer cihazlar veya sistemlerle veri toplamak, bunlarla bağlantı kurmak ve veri alışverişi yapmak için cihazlara yerleştirilmiştir. Şİ cihazları ve sistemleri internet üzerinden izlenebilir ve uzaktan kontrol edilebilir.

Şeylerin İnterneti, fiziksel nesnelerin birbirleriyle veya daha büyük sistemlerle bağlantılı olduğu iletişim ağıdır. İnternet üzerinden diğer cihazlara ve sistemlere bağlanmak ve veri alışverişi yapmak amacıyla sensörler, yazılımlar ve diğer teknolojilerle gömülüdür. Nesnelerin tekil anahtar ile işaretlenerek İnternet altyapısı üzerinden birlikte çalışabilmesi ve bu sayede küçük parçaların toplamından daha büyük değerler oluşturulması öngörülmüştür.

Şeylerin İnterneti'nde, günlük kullanımımızda olan şeyler internete bağlanıp veri gönderip alma kabiliyetini kullanır.  

Şeylerin interneti açısından, "şey" kavramı oldukça geniş bir anlama sahiptir. Her türlü izleme cihazları, sensörler, biochipler veya erişim düzenekleri nesne olarak nitelendirilmektedir. Bir cihazın "akıllı" sayılabilmesi ve nesne olarak nitelendirilebilmesi için gerekli şartlar: Tekil bir isme sahip olması (unique id), bağlanılabilir olması ve bir sensörü olmasıdır. Bu sayede, akıllı nesne dünyanın herhangi bir yerinden erişilebilir ve kontrol edilebilir hale gelmektedir. Nesnelerin tekil bir isme sahip olması günümüzde yaygın olarak kullanılan IP adreslerinin sınırlı olması sebebi ile pek mümkün değildir, bu durumu aşmak için tasarlanmış olan IPv6nın kullanımı ile birlikte nesneler gerçek manada benzersiz hale gelebilecektir.

Nesnelerin interneti uygulamaları, sensörlerin tek tek erişilebilir olmasından başka, pek çok sensörün verisinin birleştirilerek değer üretilmesi amacıyla da kullanılmaktadır. Fiziksel ortamlardan akarak gelen yüksek miktardaki sensör verilerinin (data), yapılan değerlendirmelerin ardından bilgi (information) olarak operatörlere veya ilgili kişilere iletilmesi ya da verinin sistemler yardımıyla işlenerek bir faaliyet icra edilmesi sağlanmaktadır. Bu açıdan bakıldığında Nesnelerin internetinin Büyük Veri kavramları ve uygulamaları ile iç içe olduğu görülmektedir.

Örneğin akıllı trafik sistemlerinde, trafikteki kişilerin konumlarını sürekli olarak merkezi bir sisteme iletmeleri sayesinde, sistem, kişilerin hareket bilgilerini analiz ederek, bölgedeki trafik yoğunluğunu, trafiğin akış hızını, belirli bir rota üzerinde tahmini varış süresini tespit edebilir. Bu sayede trafiğe yeni çıkacak kişiler trafik yoğunluğuna göre alternatif rotaları tercih edebilirler.

Bir başka örnek olarak, bir oteldeki her bir odadaki karbonmonoksit oranı sensörler yardımıyla ölçülüp, yönetici sisteme iletilir. Yönetici sistem, kritik eşik aşılınca elektrik/gaz vanalarının kapatılması ve gerekli odalardaki yangın musluklarının açılmasını denetleyebilir. Bunun yanı sıra yönetici sistem, kritik eşik aşılmasa bile zaman içerisinde gelen verileri inceleyerek odalardaki karbonmonoksit oranının günün hangi saatlerinde daha yüksek olduğunu analiz ederek, o saatlerde pencerelerin kapalı kalmasını önerebilir.

Sistemlerde kullanılacak olan sensörler, RFID gibi basit bir mekanizma, belirli periyotlarda ortam ısısını sunan bir termometre devresi gibi basit sensörler olabileceği gibi, harekete odaklanan bir kamera gibi karar verip işlem yapabilen sistemler de olabilmektedir.

BAZI ÖRNEKLER ŞÖYLE:


AKILLI ŞEHİR UYGULAMALARI

Akıllı şehir uygulamaları; trafik, park yeri, ışıklandırma, atık yönetimi gibi konularda yerel yönetimlerin ve şehir sakinlerinin zamanı ve diğer kaynakları daha verimli kullanmalarını, işbirliği içerisinde çalışmalarını sağlayan sistemlerdir.

Trafik sistemlerinde; anlık veya geleceğe dönük tahmini trafik yoğunluğu bilgilerinin oluşturulması ve dağıtılmasına yönelik uygulamalar bulunmaktadır.

Araç park uygulamaları, gideceğiniz bölgedeki mevcut park yerlerini, park yerlerine ait doluluk oranlarını ve park yeri ücretini size sağlayabilmektedirler.

Atık yönetimi uygulamaları, çöp konteynerlerinin doluluk oranlarının takip edilmesi ile çöp araçları ile yapılan toplama faaliyetlerinin optimizasyonu, konteyner noktalarının değiştirilmesi ve konteyner büyüklüklerinin değiştirilmesi konularında bilgi verebilmektedirler.


AKILLI ÇEVRE UYGULAMALARI

Akıllı çevre uygulamaları hava kirliliği, yağış durumu, baraj doluluğu, orman yangını gibi çevresel faktörlerin gözlenmesini ve gereken durumlarda acil eylemlerde bulunulmasını sağlamak amacıyla kurulmaktadırlar.

AKILLI EV UYGULAMALARI

Işık, ısı, havalandırma, eğlence, güvenlik gibi konularda evlerin sağladığı hizmetlerin uzaktan yönetilmesi ve durumunun takibi amacıyla akıllı ev uygulamaları geliştirilmektedir.

TEDARİK UYGULAMALARI

Stokta azalmakta olan, son kullanma tarihi yaklaşmakta olan ürünlerin takibini, gerek görülmesi durumunda tekrar sipariş verilmesi gibi tedarik uygulamalarına katkıda bulunmaları amacıyla geliştirilmektedir.

AKILLI HAYVANCILIK UYGULAMALARI

Hayvanların bulunduğu ortamların ısı, zararlı gaz durumu gibi parametrelerinin takip edilmesi amacıyla geliştirilmektedir.

Yorumlar (0)
16
parçalı az bulutlu