Mahkeme karar verdi: Arılar da aslında balık sayılır!

Kaliforniya'da bulunan Temyiz Mahkemesi, bazı arıların biyolojik olarak "balık" olarak sınıflanmasına karar verdi. Karar, yasadaki "nesli tükenen hayvanları koruma" amacıyla alındı.

Tarım 06.06.2022, 09:45 06.06.2022, 11:05
Mahkeme karar verdi: Arılar da aslında balık sayılır!

Onur Metin - ÖZEL HABER

Kaliforniya'da bulunan Temyiz Mahkemesi, bazı arıların biyolojik olarak "balık" olarak sınıflandırılmasına karar verdi. Karar, yasada bulunan "nesli tükenen hayvanları koruma" amacıyla alındı.

Geçtiğimiz Salı günü, daha önce bir alt mahkemede verilen karar bozularak, nesli tükenmekte olan arı türleri, "Kaliforniya Nesli Tehlike Altındaki Türler Yasası" (CESA California Endangered Species Act) kapsamında, balık olarak sınıflandırıldı. Dört yaban arısı türünü listelemeye çalıştıkları için bazı çiftçi grupları tarafından dava edilen yaban hayatı grupları ise durumdan memnun.

Kaliforniya Üçüncü Bölge Temyiz Mahkemesi yargıçları, kararlarında arıların biyolojik olarak balık olmadıklarını söyleseler de, "bombus arısı" denilen türlerin, balık olarak sayılıp "omurgasızlar" olarak sınıflandırabileceğine karar verdi.

MAHKEME NE DEDİ?

CESA adlı yasa kapsamında "nesli tükenmekte olan türler" olarak kuşlar, amfibiler, sürüngenler, memeliler veya balıklar olabileceği söylenirken, arıların ve böceklerin bu tanıma göre korumaya alınamayacağı biliniyor. Ancak yargıçlar, yasanın balık tanımının yalnızca suda yaşayan türler için geçerli olup olmadığının "belirsiz" olduğunu ifade etti. Kaliforniya'da Balık ve Av konusunda, özel yönetmelikler bulunuyor.  Bu yönetmeliğe göre "balık"; yabani balıklar, yumuşakçalar, kabuklular, omurgasızlar ve amfibiler olarak tanımlanırken, bu "balık"ın konuşma dilindeki sınırını genişletiyor. Örneğin, bazı bölgelerde yengeçler de balık olarak sayılıyor.

Yargıçlar, buradaki "balık" tanımının sudaki vahşi yaşamla sınırlı olmaması gerektiği ve arılar gibi karada yaşayan omurgasızların yasa kapsamında listelenebileceği sonucuna vardı.

Kaliforniya 3. Bölge Temyiz Mahkemesi Yardımcısı Yargıç Ronald Robie, "Buna göre, dört bombus arısı türünün her biri karasal bir omurgasız canlı olarak görülmeli. Kanun kapsamında nesli tükenmekte olan veya tehdit altındaki türler olarak listelenebilir" dedi.

Kararda şu ifadeler yer alıyor: "Bir balık, terimin günlük dilde yaygın olarak anlaşıldığı şekliyle, elbette su ortamlarında yaşar. Ancak, Bakanlık ve Komisyonun belirttiği gibi, [Kaliforniya Balık ve Av Yasası'nın] 45. bölümündeki teknik tanım, hepsi karada ve suda yaşayan türleri kapsayan yumuşakçaları, omurgasızları, amfibileri ve kabukluları içerir."

"Balık terimi halk dilinde ve genel olarak suda yaşayan türlere atıfta bulunsa da, Yasama Meclisinin 45. bölümdeki balık tanımında kullandığı terim o kadar sınırlı değildir." diyen mahkeme, kararını arıları balık sınıfına sokarak verdi.

Kararda, daha önce karasal bir yumuşakça ve omurgasız olarak sayılan Trinity kıllı salyangozu adlı türün de, tehdit altında bulunması nedeniyle, 45. bölüm kapsamında sayıldığı belirtiliyor.

Karar, arılar ve balıkların tanımları konusunda kafa karıştırsa da, doğal hayatı koruma grupları tarafından memnuniyetle karşılandı.

Bir alt mahkemenin kararını bozan karar, bu arılara sağlanan korumanın aynısını sunmak için diğer böcek türlerinin balık olarak sınıflandırılabileceği anlamına da geliyor.

MAHKEME DAHA ÖNCE ÇFTÇİLER LEHİNE KARAR VERMİŞTİ

2018 yılında ekolojistler, bahsi geçen 4 türün listeye eklenmesi için Balık ve Av Hayvanları Komisyonu'na başvurmuş, bu 4 türü aday türler olarak ilan etmiş ve bu türler değerlendirme tamamlanana dek geçici koruma kapsamına alınmıştı. Bunun üzerine 7 çiftçi örgütü, CESA'nın böcekleri korumadığını belirlemesi için mahkemeye başvurmuş, mahkeme 2020'de çiftçiler lehine karar vermişti. O kararın Kaliforniya Temyiz Mahkemesi tarafından bozulmasından dolayı hayal kırıklığına uğrayan çiftçi örgütleri, karara itiraz edeceklerini açıkladı.

Çiftçiler, bombus arısına tehdit oluşturacağı gerekçesiyle zirai ilaç kullanamayacaklarını ve arıların olası ölümünden kendilerinin sorumlu tutulacağını düşünüyor. Çiftçiler bombus arısının korumaya alınmasının, diğer böcekler için tehlikeli bir örnek oluşturabileceğini söylüyor.

BÖCEKLER NEDEN ÖNEMLİ?

Arılar gibi tüm böcekler de, tarımda kullanılan ilaçlardan, pestisitlerden iklim krizine kadar çeşitli tehditlerle karşı karşıya. Dünya çapında ısınma ve habitattaki değişimler, böcek popülasyonlarının büyük bir kısmını yok ediyor. Bu durum, tozlaşma ve diğer vahşi yaşam için besin kaynakları gibi şeyler için ciddi ekolojik sonuçlar doğurabilir. Tozlaşma, bitkilerin üremesi için gerekli olan etki olarak tanımlanabilir.

UZMANLAR NE DEDİ?

Davanın sanıklarından biri olan Defenders of Wildlife'dan Pamela Flick, kararı "Kaliforniya'da bombus arıları için harika bir gün" olarak yorumladı. Flick, "Bu karar, eyaletteki tüm yerel türler için Kaliforniya Nesli Tehlike Altındaki Türler Yasası'nın koruyucu olduğunu gösterdi" dedi. Flick, arıların da diğer tozlaştırıcılar gibi sağlıklı ekosistemlerin ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade etti.

Bir böcek koruma grubu ve davadaki başka bir sanık olan Xerces Derneği'ne göre, Kuzey Amerika'da bombus arılarının yüzde 28'i neslinin tükenmesiyle karşı karşıya.

Xerces Society'den Sarina Jepsen, basına yaptıkları yazılı açıklamada, "Mahkemenin kararı, Kaliforniya'nın en çok tehlike altındaki tozlaştırıcılarından bazılarının korunmasına izin veriyor, bu da eyaletin yerel ekosistemlerinin ve çiftliklerinin dayanıklılığına katkıda bulunacak bir adım" dedi.

ARI TÜRLERİ NEDİR? KAÇ ARI TÜRÜ VAR?

Yaklaşık 100 milyon yıldır dünyada olan bal arıları (Apis mellifera L.), hayvanlar âleminin böcekler sınıfının zar kanatlılar takımından olan Apis cinsi içerisinde bulunmaktadır. Apis cinsi altında bilinen 11 tür bulunmaktadır. Apis cinsi dışındaki arı türleri, yaban arıları veya yabani arılar olarak nitelendirebilir. Yeryüzünde bugün 18 bin arı türü tanımlanmıştır ve her yıl yeni türlerin eklenmesi söz konusudur.

TOZLAŞMA NEDİR?

Tozlaşma, bitkinin meyve ve tohum üretiminde çok önemli bir süreçtir. Çiçeğin polenlerinin başka çiçeklere taşınması işlemine tozlaşma adı verilir. Böylece polenler tepeciğe yapışarak, dişicik borusundan yumurtalığa iner ve döllenme gerçekleşir. Döllenme sürecinde, böceklere ek olarak polen, nektar, bitkisel besin arayan diğer hayvanlar ve rüzgar gibi faktörler yardımcı olmaktadır. Tozlaşma, ekosistemlerin sürdürülebilirliği ve insan toplulukları için hayati önem taşıyor.

Yorumlar (0)
16
parçalı az bulutlu