İsveç’ten İtalya’ya faşizmin ayak sesleri

İbrahim Varlı, Birgün Gazetesi'ndeki yazısında, İsveç seçimlerini değerlendirdi.

Gündem 14.09.2022, 09:05
İsveç’ten İtalya’ya faşizmin ayak sesleri

Sosyal demokrasinin kalesi İsveç’te seçimin galibi Sosyal Demokrat Parti olsa da asıl kazanan yabancı karşıtı, ırkçı İsveç Demokratları. 1917’den bu yana hemen her seçimde birinci olan Sosyal Demokratlar’ın ardından en fazla oyu toplayan Jimmie Åkesson liderliğindeki İsveç Demokratları sağdaki en büyük parti oldu. Kökleri neo-Nazi hareketine dayanan parti, yasa, düzen ve göç konusundaki klasik faşizan söylem ve politikalarla merkez sağdan kayan oyları kendisinde toplamayı başardı.

Ekonomik kriz, pandemi ve Ukrayna savaşının yol açtığı politik iklimden beslenen parti, 2010’dan bu yana parlamentoda olsa da ilk kez iktidara bu kadar yakınlar. İskandivanya’nın diğer ülkeleri Finlandiya, Danimarka ve Norveç’te de aşırı sağ partiler parlamentodalar ve oldukça etkinler.

MELONİ FIRTINASI

İsveç’tekine benzer bir manzaranın 25 Eylül’de bu kez İtalya’da tekrarlanması bekleniyor. Seçime iki haftadan az bir süre kalırken Giorgia Meloni liderliğindeki aşırı sağcı İtalya’nın Kardeşleri Partisi (Fratelli d’Italia veya FdI), kamuoyu yoklamalarında ilk sırada görülüyor. Son iki haftada her şey beklendiği gibi giderse İtalya’nın ilk kadın lideri olacak olan Meloni, kendisini İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana ülkenin ilk aşırı sağcı başbakanı yapacak milliyetçi dalganın üzerinde dilediğince sörf yapıyor.

Şayet Meloni kazanırsa faşist diktatör Benito Mussolini’nin Ekim 1922’de iktidara gelmesinden tam 100 yıl sonra bir başka faşist İtalya’nın başına geçecek. Neo-faşist köklere sahip FdI’nin yabancı düşmanlığı Hristiyanlık, vatanseverlik, annelik ve aile değerleri gibi konuları öne çıkarırken Meloni, Akdeniz’den gelen göçün denizden uygulanacak abluka ile önlenmesini öneriyor.

Meloni’nin sağ ittifak içindeki ortakları Lig Partisi ve Forza Italia (FI) dahi "denizden abluka" önerisine mesafeli duruyor.Mussolini’den izler taşıyan Meloni’nin olası zaferi, Akdeniz havzasındaki diğer ülkeleri de tetikleyebilir. Brookings.edu’dan Carlo Bastasin’in de belirttiği gibi Meloni’nin işbaşına gelmesiyle İtalya, Polonya ve Macaristan modeline dönüşebilir. FdI, Polonya’daki Hukuk ve Adalet (PiS) ve Macaristan’daki Fidesz gibi otoriter, baskıcı bir hatta kayabilir. Orban ve Meloni’nin yakınlığı bunun göstergesi. Meloni dış politika konularında Macaristan ve Polonya’yla hareket ederek Almanya-Fransa ittifakına karşı durabilir. Bu durum da milliyetçi bir anlatıyı destekleyebilir.

Politico.eu sitesindeki Hannah Roberts’ın analizine göre aşırı sağ popülizm, geleneksel partilere, teknokratik hükümetlere karşı ulusal ölçekte destek kazanıyor.

***

Neoliberal kapitalist sistemin yapısal krizinin neden olduğu dipten gelen dalga sağ ve aşırı sağ unsurları siyaset sahnesinin önüne sürerken Ergin Yıldızoğlu Hocanın da sıklıkla vurguladığı gibi “Süreç olarak faşizm”in taşları da döşeniyor.

***

BÜYÜK VATANSEVERLİK SAVAŞI 2.0

Ukrayna’nın Kharkiv bölgesindeki ilerlemesi, savaşın gidişatı üzerinde kalıcı sonuçlar doğurabilir. Batı’dan sağlanan silahlarla birlikte Kupyansk’ın ve İzyum’un geri alınmasıyla moral üstünlük şimdilik Kiev’e geçti. Rusya açıklandığı üzere Donetsk bölgesinin geri kalanını almak için Donbass’a odaklansa da her geri çekiliş Moskova’nın hanesine yazılıyor. Kremlin’in "Büyük Vatanseverlik Savaşı" olarak nitelendirdiği işgalde halihazırda Karadeniz kıyısı boyunca daha güneye ilerleme planı işlemeyebilir.

ABD ve NATO’nun fiili desteğiyle Ukrayna ordusu ilerlerken Moskova aşağı Dnipro’nun güney yakasını ve onunla birlikte Kırım Kanalı’nın çıkışının kontrolünü ellerinde tutmakta zorlanabilir. Savaşın uzun yılları bulacağı belirtilirken kimse müzakerelerden bahsetmiyor. Felaket kendi yolunu buluyor.

SICAK SONBAHAR

Ukrayna savaşı nedeniyle enerji krizi tüm dünyada can yakıcı hale geldi. Enerji şirketlerinin kamulaştırılması talebi pek çok yerde dillendirilmeye başlandı. Almanya’da “heisser herbst-sıcak sonbahar” adı verilen eylemler start aldı. Eylemler her hafta farklı kentlerde yapılıyor. Alman Sol Parti’nin Brandenburg eyaletinin Rathenow kentindeki buluşmasında enerji şirketlerinin kamulaştırılması açık bir şekilde talep edildi. Parti lideri Martin Schirdewan, "Genel menfaatlere yönelik hizmetler kamu mülkiyetine geri döndürülmelidir" dedi.

Yorumlar (0)
11
az bulutlu